İdlib’in Gözyaşları - Radyo BALFM -

Radyo BALFM –

İdlib’in Gözyaşları

22.02.2020
19

2011’den bu yana Esed rejiminin kendi halkına uyguladığı katliamlar sonucu yaklaşık 1 milyon kişi hayatını kaybetti. 500 bini aşkın kişi …

İdlib’in Gözyaşları

2011’den bu yana Esed rejiminin kendi halkına uyguladığı katliamlar sonucu yaklaşık 1 milyon kişi hayatını kaybetti. 500 bini aşkın kişi tutuklanarak cezaevine konuldu. Milyonlarca kişi hanesini, toprağını, anılarını bırakarak sair bir devlete yahut inançlı kesimlere göç etti.

 

 

ÇADIRLARDA YAŞAMAK!

 

 

Gelinen noktada 6 milyondan çokça kişi Suriye topraklarında kurulan tertipli ve sistemsiz kamplarda yaşamaya çalışmaktadır; tabi buna yaşamak denilirse. 2013’te belgesel çekimi için gittiğimiz Suriye’deki çadır kamplara bugün hala kişisi yardım gönüllüsü olarak gidiyoruz. Suriye topraklarındaki çadır kentleri Hatay Cilvegözü ve Kilis Öncüpınar hudut kapılarından geçilen kamplar olarak ikiye ayırabiliriz. Hatay’dan İdlib’e, Kilis’ten Halep kamplarına geçilmektedir.

Kilis Öncüpınar Had Kapısı’ndan geçtikten bir kaç adım sonra sizi o yerin en büyük kampı Babusselam Çadır Kenti karşılamaktadır. Eski ve Yeni Babusselam olarak ikiye ayrılan kampta son İdlib tahliyesi öncesi kayıtlı yekun 14 bin 770 kişi yaşamaktaydı. Artık bu kampta kaç kişi yaşamaya çalışıyor tespit etmek çok sıkıntı. Bu sayının büyük bir kısmı evlatlardan oluşuyor. Kamplar ortamının en büyük çadır kenti olan Babusselam’da kimi kamp sakinleri çadırların etrafına duvar örerek kendilerine daha büyük ve korunaklı hayat meydanları inşa etmiş. Bu nahiyede çadırlardan oluşan bir de Mukavvema çadır kenti var. Bunların dışındaki Şüheda, İman, Reyyan, Şemmarin, Siccu ve Parıltı kampları konteynerlerden oluşuyor. Bu kamplarda 53 binden çokça birçok evlat ve bayan mülteci hayatını devam ettirmeye çalışıyor. Evlatlar birinci ve orta tahsillerini konteynerlerde açılan sınıflarda görüyorlar.

SEVGİYE HASRET EVLATLAR

Tamamı yetim evlat ve analarından oluşan Şemmarin Kampı’nı ziyaretimizde evlatlar onları ziyarete gelen şahısların ellerinden tutmak için yarışıyordu. Babalarını savaşta kaybetmiş, yaşadıkları hasebiyle hayat gücünün hadlerine gelmiş validelerin çocukları… Sevgiye hasret kalmış, elinizi tutmak, ceketinizin bir ucuna yapışmak için yarışan ve gözleriyle “beni sev” diyen evlatların kampı Şemmarin.
Kampta dolaşırken elinizin değdiği tüm evlatlar yetim olunca sarılmak için bahane aramıyorsunuz. Validesi pederi olsun olmasın savaşı yaşamış tüm evlatların yetim olduğunu lakin bu kamp ziyaretlerinde anlayabilirsiniz. İsminin Dua olduğunu öğrendiğim bir kız evladına sarılıp öptüğümde, bana onu neden öptüğümü sordu. Ben de, “Çünkü seni seviyorum” diye yanıt verdim. Dua’nın bana verdiği şu karşılığı asla unutamam: “İki yıldır beni kimse öpmemişti.”

Kamp sakini hatunların en büyük sorunu boşluk; akşama kadar yapacak bir şey bulamamanın üzüntüsünü yaşıyorlar. Çalışmak, üretmek ve evlatlarına daha âlâ bir hayat sağlamak istiyor birden fazla lakin çalışma imkanlarının olmaması onları mütemadi bir boşluğa düşürmüş ve ruhsal olarak yaşadıklarının üstesinden gelemiyorlar. Büyük bir iş gücü var bu kamplarda. Çadır yahut konteynerlerde yapabilecekleri bir iş imkanı olabilseydi hayata daha sıkı tutunabilirlerdi.

Azez’deki kamplar kesimindeki çadır ve konteynerler Hatay tarafındaki hudut kapılarından gidilen kamplara nazaran daha tertipli lakin son İdlib tahliyesi ile her şey değişti. Kamplarda mekan gök, dağ taş insan doldu, adım atacak bölge kalmadı. Kış mevsimi olduğu için soğuk tüm şiddeti ile kendini hissettiriyor. Yaptığımız çadır ziyaretlerinde çadıra girdiğim halde kendimi hala dışarda hissediyorum. Evlatlar bu koşullara nasıl dayanacak bilemiyorum; zati dayanamıyorlar. Geçtiğimiz gün gözleri açık, donarak hayata veda eden İman bu kamplarda yaşıyordu. Bir evladın soğuktan irtihali bizi kendimize getirmeye yetmeliydi. Yetmedi.

YERKÜRENIN VAZGEÇTİĞİ KENT

Ismini, yaşını unutmuş, çamurlu çıplak ayaklarıyla yerküreyi kirlettikleri söylenen, büyüyüp büyüyemeyeceklerinden emin olmayan evlatlarla Hatay Reyhanlı’da bulunan Cilvegözü Had Kapısı’nın acilen arkasındaki kamplarda tanıştım. Yani İdlib’de.
Yeryüzündeki en bed kurallara sahip olan kamplar tahminen de buradadır. Yüksek bir konuma çıkıp baktığınızda, göz alabildiğince uzanan üstü mavi brandalı, bir devranlar beyaz olan çadırlar adeta bir denizi andırıyor. Bu tarafta yani İdlib kırsalında 14 çadır kamp vardı son tahliye öncesi. Kent demiyoruz, zira buralarda çadırdan öteki bir şey yok. En büyüğü Atme Çadır Kampı olan ortamda Rahme, Kerame, Sarmada, Harim, Deyr Hassan ismiyle kurulan bu kamplarda kayıtlı 344 bin 244 kişi yaşıyor. Gelgelelim herkesin bildiği gerçek şu ki; bu kamplarda kayıtsız binlerce insan barınıyor ve gerilen naylonların altında yaşamaya çalışanların sayısı milyonları buluyor. Aralık 2019’dan beri gelenlerle birlikte kamplarda adım atacak nokta kalmadı. İdlib’de şimdi bir isim verilmeyen onlarca yeni çadır kent oluşturuldu. Yaşayacak bir çadır bulamayan beşerler varsa araçlarında yoksa üstü gizli olan her yanda yaşamaya başladı. Pek çok ortamda mektepler eğitime ara verdi ve sınıflar yaşama açıldı. Tahtada soru çözerken görmek istediğimiz evlatları, mutfak eşyaları dizilmiş bir sınıftaki tahtanın önünde çorba karıştırırken gördük. Camiler, abdesthaneler velev gasilhaneler insan doluydu. “Gasilhanede hayat nasıl makbul?” diye sormayın. Gördüğümüz bir ailenin evlatları tabutların arasında oyun oynuyorlardı.

Tahminen de hiç hissetmedik hayatımızda bir duvarın yokluğunu; yorulduğumuzda şöyle bir ardıma yaslanayım dediğimizde yaslanacak bir duvarın olmaması nasıl bir histir hiç yaşamadık. Musluktan akan suyun, sabahın ayazında sıcak suyla alınan abdestin hoşluğunu yaşamayı unutmuş burada yaşayanlar.

Kamplara adım atmanızla çamura bulanmanız bir oluyor. Yazın sıcağını, kışın soğuğunu bu çadırlarda yaşıyorlar. Yazın 40 aşamanın üstündeki sıcaklıkta naylon çadırlarda üstelik su derdi yaşayarak kalıyorlar. Yaz aylarında nezih içme suyu büyük bir gereksinim bu kesimde. Banyo yapabilmek ise büyük zahmet. Zira banyo yapabilmeniz için çadırda yaşayan herkesin dışarı çıkması gerekiyor. Arilik sorunu sebebiyle artan haşere sayısı kampta yaşayanların hayatını tehdit ediyor. Pek çok ana bebeklerini haşerelerden korumak için bavul üzere kolay delinmeyen şeyler talep ediyorlar kişisi yardım gönüllülerinden.

HAYALET KENT

Sonraki gün İdlib merkeze yolculuk vardı. İdlib merkez, hayalet kent üzere… Evvelce hoş bir nokta olduğu görünür olan kentin şimdiki manzarası bir kaygı sineması sahnesini andırıyor. Köylerden kaçan halk gidecek araç bulamadığı için vurulmuş camilere ve mekteplere sığınmış. Bir hatun mekanda yatıyor. “Hasta” diyorlar lakin ilaç yok tabi ki. Tahminen bir antibiyotik onu acilen ayağa kaldıracak, ancak nafile. Yol kenarlarında kurulan çadırlardan birinde bir bayan bağırıyor: “Allah’ım bir roket gelsin artık beni vursun, biz bu türlü yaşayamayız!” Birtakım çadırlarda kişilerin konutlarından kurtarabildikleri buzdolabı ve çamaşır makinesi bile var fakat burada elektrik yok. Tahminen de bir daha o buzdolabı hiç çalışmayacak…
İdlib tüm yerkürenin gözü önünde yok ediliyor. Türkiye dışında kimse ses çıkarmıyor. Herkesin İdlib hakkında bir görüşü var. “Ama onlar da…” diye başlayan cümleler çok acımasız. Katledilen ve hala katledilmeye devam edilen kişilere mı üzülelim, son nefesinde evladına Kelime-i Şehadet’i öğreten pedere mı, incecik çadırda soğukta titreyen kişilere mı, yoksa “Bizi burada bırakmayın” diye bakan gözlere mi üzülelim bilemiyorum. Esed rejimi ve Rusya İdlib’de kişileri sistematik olarak bombalıyor, göçe zorluyor ve mevte sürüklüyor. Evet, yerküre onlardan vazgeçti; “Nasıl olsa o denli de bu türlü de ölecekler” gözüyle bakıyor. İdlib halkı, şu an çaresizce başına gelecekleri bekliyor. Fakat en çok da bizden gelecek desteği bekliyorlar. Türkiye tüm yerkürenin gözü önünde hem içerde hem dışarda bir tarihe imza atıyor. Evet, biz insan olarak ne yapıyoruz? Eminim her birimizin bu yüzyılın en berbat günlerini yaşayan bu kişiler için yapabilecek bir şeyi vardır.

KAYNAK: KRİTER MECMUASI

ETİKETLER: , , , ,
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.