PERDESİZ GÜN - Radyo BALFM -

Radyo BALFM –

PERDESİZ GÜN

27.03.2020
70

UZAKTAN UZAKTAN… NEDİM SABAN/ KONUK YAZAR  Nâzım, Piraye’ye Çankırı Cezaevi’nden yazdığı mektuba Aslolan Hayattır diye başlar. Fakat biz bir …

PERDESİZ GÜN

UZAKTAN UZAKTAN…

NEDİM SABAN/ KONUK YAZAR 

Nâzım, Piraye’ye Çankırı Cezaevi’nden yazdığı mektuba Aslolan Hayattır diye başlar. Fakat biz bir kavuşamama hikâyesi ile başlamayalım Oyun Günü metnimize… Gün gelecek, kesinlikle kavuşacağız seyircimize. Bugün buruk bir Gösterim Günü! Takvim yaprakları 27 Mart’ı gösteriyor lakin perdemizi fiyatsız açma uğraşıyla seyircimizle buluştuğumuz, Yerküre Temaşa Günü bildirisini kalabalık salonlarda paylaştığımız o günlerden biri değil ne yazık ki. Yerküre büyük bir salgınla baş etmeye çalışıyor. Tarafı geldiği devir savaş uçaklarının bombardımanına aldırmadan açılan perdeler, husus halk sıhhati olunca doğal olarak tüm yerkürede örtülü. Halkın her kitlesi fizikî olarak hayatta kalabilme tasasının yanı sıra, ekononomik olarak da hayatına devam edebilme travmasını yaşıyor. “Evde sıkılıyoruz” diyerek pazar gününü piknik mahallerine akın ederek geçirenlerin 2. bir emre kadar mangal yapması yasaklanıyor. Toplumsal arayı korumak koşuluyla da olsa balık tutmak sakıncalı. Sokağa çıkanları sorgulayan medyamız, çoğunlukla birebir karşılığı alıyor: Hanede sıkılıyoruz!

SANAT… 

Ülkü bir tabloda, kendini sokağa değil de özlediği temaşa salonuna atan kişisi beklememiz lazımdı. İtalya’da birbirlerine balkonlardan aryalar patlatan halk, korona günlerinde sanatın ne denli varoluşsal bir gereksinim olduğunun göstergesi. Evvel peynir, ekmek, kolonya fakat bir bölgede müzik de gerek! Yerkürenin en büyük orkestraları, en esaslı oyunları repertuvarlarını internet ortamında açarak, balkonlara yanşayan sanat hasretini gidermeye çalışıyorlar. Bizim de en esaslı kurumumuz Devlet Gösterimimizin çok geniş bir repertuvarı var. Çekimlerde ileri teknoloji kullanılmış olsa bile kuşkusuz oyunun seyirciyle kuracağı teğe bir bağlantıyı yansıtamayacak, kesinlikle telif hakları üzere çözülmesi gereken mevzular da vardır. Lakin, şu karanlık günlerde biraz umut aşılanması için repertuvar internet ortamında açılsa ne olur? Yerkürenin yaşadığı felaketler temaşayı farklı bölgelere evirdi. Keşke yaşanmasaydı lakin 2. Yerküre Savaşı’nın yaralarını, temaşayı bambaşka bir konuma eviren Brecht, Beckett, Ionesco’nun ölümsüz ürünleriyle bir nebze hafiflettik. AIDS salgının en ağır biçimde yaşandığı periyotta ABD’de öğrenciydim. Yalnızca bağımsız oyunların değil, Broadway üzere bir cümbüş bölümünün de bu acı gerçek önünde politize olduğuna tanık oldum. Oyunun üstten üste attığı “onlar da insan” söylemi, en yakınlarının irtihaline sessiz kalamayan anaların çığlıkları üzerine marazın toplumsal manada açtığı yaraları da sahneye taşıdı. Broadway, Angels in America üzere bir başyapıt çıkarttı. James Shapiro, bir araştırmasında Shakespeare’in Venüs ve Adonis şiirinin epidemik bir salgında yazıldığını, 1606’da yeniden gösterimlerin kapatılmasıyla mesken hapsine mahkûm edilen müellifin, Kral Lear ve Macbeth yapıtlarını kaleme aldığını yazmış.

DESTEK… 

Pekala bu dehşetli günler bittiğinde bizim oyunumuz da evrilecek mi? Yazarlarımızdan yeni başyapıtlar çıkacak mı? Türk oyunu daha Ekim 2019’da altın (!) çağını yaşıyordu, Ekim 2020’de duracak mı, yoksa tersine şahlanacak mı? Bunun için yalnızca sanatkarın üretecek morali bulması kâfi değil, maddi destek de koşul doğal. Kültür ve Turizm Bakanlığı, hususî gösterimlerin yaşaması için bir aksiyon planı hayata geçirmek üzere, kesinlikle lokal idareler de bir şeyler yapmalı! Hususî gösterime desteği fiyatlı salon tahsisi, velev daha da bed bir jargonla oyun kiralama olarak görenlerin şapkalarını önlerine koymaları kural. Bildiğim kadarıyla İstanbul Kent Gösterimi kişisel gösterimlerle ortak bir çalışma hazırlığı içinde, bunu Devlet Gösterimi ve öteki kurumların da gündeme getirmesi gerekiyor. Halkın alım gücünün de düşeceği ve mesken mahpusu bitince birinci evvel nezih hava almak için AVM’lere saldırılacağı düşünülürse, çok daha esaslı tahlil tekliflerine gereksinim var. Şu anda öncelikli sorun doğal ki bu değil lakin yeni 27 Mart’ların geniş halk kitleleriyle kutlanabilmesini düşleyebilmek lazım. Öte yandan, Türkiye oyunu ödeneğe boğulursa problemler çözülür mü? Bu sair bir yazı konusu lakin ben bir yalnızlaşma, ortak üretimden korkma refleksi seziyorum oyunumuzda. Öte yandan, bilmeden ve istemeden çok eleştirdiğimiz televizyon kolunun yanlışlarına düşüyoruz. Altın çağı nitelikte değil nicelikte arıyor, muaf yarışma ve reyting çağına yenilmeyecek eser yaratırken evvel sağlam ambalaja bakıyoruz.

DEĞIŞIK OLABİLMEKTEN ÖTE 

Korona salgını bitince yeni bir hayat biçimi gelecek dünyaya! Gelsin aslında… Gereksiz bir sürate kapılarak her an hareket halinde olduğunu sanan kitleler vardı. Gösterimlerde cep telefonunu kapattırmak ne söz, telefonu unutup beş dakika yoğunlaşmalarını sağlayamıyorduk. Onların suratına yetişmek ismine biz asrileşme telaşına düşmüş lakin enteresan olabilmekten öteye gidememiştik. Tahminen yavaşlayacak yerküre, tahminen temaşa çılgın yerkürenin suratına değil, yerküre oyunun varoluşundan bu yana sürdürdüğü kişisi ritmine tekrar uyacak. Kişilerin konut ofisleri kurup, sosyalliklerini kaybedecekleri yanılgısına kapılıp, üretimde yalnızlaşmayalım. Hanelerimizden yapacağımız çevre medya yayınları hiçbir hengam oyunun konumunu tutamayacak.

UYGUN HABERLER DE VAR

yi haberler de var… Venedik’te suların temizlenmesi, yeni balık çeşitlerinin üremesi üzere. Artık problem o balıkları tutmakta değil, yaşatmakta. “Bir akvaryumu yazmak, akvaryumda yaşamaktan kolaydır bu yüzden her dize biraz eksik her şiir biraz yalandır.” (Yılmaz Odabaşı) Akvaryumdan çıktığımız günler geri geldiğinde, akvaryumları daha hoş yazacağız. Tüm meslektaşlarımın, temaşa seyircilerimizin ve en çok da hanede kal ihtarında balık tutmaya değil, gösterime kaçma hayali kuranların Oyun Günü kutlu olsun.

ETİKETLER: , , , ,
BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.